ขอบข่ายเนื้อหาหลักสูตรธรรมศึกษา ชั้นโท

(พุทธศักราช 2546)

(1) วิชาเรียงความแก้กระทู้ธรรม กำหนดให้เรียนในหลักธรรม 5 หมวด คือ

  • อัตตวรรค คือ หมวดตน
  • กัมมวรรค คือ หมวดกรรม
  • ขันติวรรค คือ หมวดอดทน
  • ปัญญาวรรค คือ หมวดปัญญา
  • เสวนาวรรค คือ หมวดคบหา

 

(2) วิชาธรรมวิภาค จำแนกไว้ 10 หมวด คือ

  • ทุกะ หมวด 2 : กัมมัฏฐาน 2, กาม 2, บูชา 2, ปฏิสันถาร 2, สุข 2
  • ติกะ หมวด 3 : อกุศลวิตก 3, กุศลวิตก 3, อัคคิ 3, อธิปเตยยะ 3, ญาณ 3, ตัณหา 3, ปาฏิหาริยะ 3, ปิฎก 3, พุทธจริยา 3, วัฏฏะ 3, สิกขา 3
  • จตุกกะ หมวด 4 : อปัสเสนธรรม 4, อัปปมัญญา 4, พระอริยบุคคล 4, โอฆะ 4, กิจในอริยสัจ 4, บริษัท 4, บุคคล 4, มรรค 4, ผล 4
  • ปัญจกะ หมวด 5 : อนุปุพพิกถา 5, มัจฉริยะ 5, มาร 5, เวทนา 5
  • ฉักกะ หมวด 6 : จริต 6, ธรรมคุณ 6
  • สัตตกะ หมวด 7 : วิสุทธิ 7
  • อัฏฐกะ หมวด 8 : อวิชชา 8
  • นวกะ หมวด 9 : พุทธคุณ 9, สังฆคุณ 9
  • ทสกะ หมวด 10 : บารมี 10
  • ทวาทสกะ หมวด 12 : กรรม 12

 

(3) วิชาอนุพุทธประวัติ ศึกษาเกี่ยวกับ

  • ประวัติพระอรหันตสาวก ผู้ดำรงเอตทัคคะ 40 รูป
  • ศึกษาถึงชาติกำเนิด มูลเหตุที่ออกบวช การบรรลุธรรม ปฏิปทา จริยาวัตร บทบาทสำคัญ และ บุญบารมี
  • ศาสนพิธี หมวดกุศลพิธี ประกอบด้วย พิธีเข้าพรรษา, พิธีถือนิสัย, พิธีทำสามีจิกรรม, พิธีทำวัตรสวดมนต์, พิธีกรรมวันธรรมสวนะ, พิธีทำสังฆอุโบสถ, พิธีออกพรรษา
  • หมวดบุญพิธี ประกอบด้วย พิธีตักบาตรเทโวโรหณะ, พิธีเจริญพระพุทธมนต์, พิธีสวดพระพุทธมนต์, พิธีสวดพระอภิธรรม, พิธีสวดมาติกา, พิธีสวดแจง, พิธีสวดถวายพรพระ, พิธีอนุโมทนาในกรณีต่างๆ, พิธีแสดงพระธรรมเทศนา
  • หมวดทานพิธี ประกอบด้วย พิธีถวายสังฆทาน, พิธีถวายสลากภัต, พิธีตักบาตรข้าวสาร, พิธีตักบาตรน้ำผึ้ง, พิธีถวายเสนาสนะ กุฏิ วิหาร, พิธีถวายศาลาโรงธรรม, พิธีถวายผ้าวัสสิกสาฏก ฯลฯ
  • หมวดปกิณกพิธี ประกอบด้วย พิธีสวดมนต์ไหว้พระของนักเรียน, พิธีไหว้ครูสำหรับนักเรียน, วิธีการจับด้ายสายสิญจน์, วิธีบังสุกุลเป็น, วิธีบอกบอกศักราชเทศนา

 

(4) วิชาอุโบสถศีล กำหนดให้เรียน

  • ประเภท และ ความหมายของศีล
  • การถึงไตรสรณคมน์
  • ประวัติความเป็นมา และ ประเภทของอุโบสถ
  • องค์แห่งอุโบสถศีล
  • วิธีสมาทานอุโบสถศีล
  • การปฏิบัติตนในการถืออุโบสถศีล
  • อานิสงส์ของการถืออุโบสถศีล

 

 


ดูข้อมูลเพิ่มเติมอย่างละเอียดที่หนังสือเรียนเชิงบูรณาการธรรมศึกษา ชั้นโท เรียบเรียงโดย คณาจารย์สำนักพิมพ์เลี่ยงเชียง เพียรเพื่อพุทธศาสน์